Leven met een auto-immuunziekte: de dingen die je niet ziet

Je ziet er goed uit. Je kunt lachen, werken, sporten en een gesprek voeren. Maar wat als je lichaam ondertussen een heel ander verhaal vertelt?

Er zijn dagen waarop je lichaam niet doet wat jij wilt. Dagen waarop je wakker wordt en eigenlijk al moe bent voordat de dag goed en wel begonnen is. Waarop een activiteit die vroeger vanzelfsprekend was, ineens een aanslag op je energie blijkt.

Voor mensen met een chronische aandoening is dat geen uitzondering. Het is soms gewoon de dagelijkse realiteit.

En toch ziet bijna niemand het.

Als je lichaam niet meer vanzelfsprekend meewerkt

Ik heb altijd een actief leven geleid. Van kleins af aan was ik in beweging. Turnen, ballet, paardrijden en zwemmen. Later kwamen hardlopen, wielrennen en opnieuw veel zwemmen. Vooral buiten sporten, bewegen en genieten van de natuur maakten mij gelukkig.

Bewegen was niet iets waar ik over hoefde na te denken. Het hoorde bij mij.

Dat is veranderd.

Ik kan nog steeds een rondje hardlopen. Misschien niet meer zo snel als vroeger, maar dat is niet eens het grootste probleem. Het probleem is wat erna komt. Soms ben ik de volgende dag volledig uitgeput en wil ik het liefst alleen maar op de bank of in bed liggen.

De rekening komt achteraf.

En dat is misschien wel een van de moeilijkste aspecten van leven met een auto-immuunziekte: de onvoorspelbaarheid. Je weet niet altijd hoe je je morgen voelt. Wat vandaag lukt, kan morgen te veel zijn.

Je leert plannen, doseren en rekening houden met een lichaam dat zich niet altijd aan jouw plannen houdt.

Onzichtbaar ziek, zichtbaar onbegrepen

Ik leef inmiddels met meerdere chronische aandoeningen, waaronder auto-immuunziekten. Toch zie je dat aan de buitenkant niet.

Soms denk ik weleens dat ik beter een gebroken been had kunnen hebben. Dan was er tenminste iets zichtbaar geweest. Mensen begrijpen een gipsbeen. Ze zien dat je hulp nodig hebt en bieden die soms zelfs spontaan aan.

Bij onzichtbare aandoeningen ligt dat anders.

Je ziet er misschien prima uit. Je kunt een verjaardag bezoeken, boodschappen doen of een gesprek voeren. Dus zal het allemaal wel meevallen?

Wat mensen niet zien, is de pijn die onder andere sarcoïdose en fibromyalgie met zich meebrengen. De vermoeidheid die niet verdwijnt na een nacht slapen. Of de hersenmist waardoor je midden in een zin ineens niet meer weet wat je wilde zeggen.

Dat laatste vind ik misschien nog wel een van de meest frustrerende dingen.

Ik ben hoogopgeleid, houd van taal, politiek en goede discussies. Van mezelf ben ik behoorlijk mondig en niet vies van een beetje sarcasme. Maar er zijn momenten waarop ik midden in een gesprek de draad kwijtraak. Dan weet ik niet meer welk punt ik wilde maken of zelfs waar het gesprek over ging.

Dat is niet alleen vervelend. Het kan ook iets doen met je zelfvertrouwen en je gevoel van identiteit.

En nee, dat los je niet altijd op met een positieve mindset of een middagje extra rust.

Altijd maar sterk zijn

Ik ben sterk opgevoed. Zelfstandig zijn, doorgaan en niet te snel klagen: het zit er behoorlijk ingebakken.

Grenzen aangeven gaat inmiddels beter, maar het blijft ingewikkeld. Zeker als het om familie en goede vrienden gaat. Voor de mensen van wie ik houd, ga ik nog steeds graag door het vuur. Soms zelfs wanneer mijn lichaam eigenlijk al aangeeft dat de energie op is.

Op mijn werk heb ik inmiddels wel geleerd dat mijn grenzen niet onderhandelbaar zijn. Mijn laatste werkgever was daarin een zure en vooral dure les. Ik heb voor de laatste keer de prijs van mijn zijn betaald.

Mijn beschikbare twintig uur zijn nu ook echt twintig uur. Ik wil mijn energie voortaan besteden aan dingen die iets toevoegen aan mijn leven, in plaats van aan omstandigheden die mij langzaam leegtrekken.

Misschien is dat wel een van de belangrijkste lessen: je hoeft niet voortdurend te bewijzen hoeveel je aankunt.

Goed voor jezelf zorgen is geen luxe

Achteraf had ik graag eerder begrepen hoeveel invloed de manier waarop je voor jezelf zorgt kan hebben op je algehele welzijn.

Niet alleen wat je eet, maar ook hoe je beweegt, slaapt, ontspant en met jezelf omgaat. Welke producten je gebruikt, welke keuzes je maakt en hoeveel ruimte je jezelf geeft om op adem te komen.

Dat betekent niet dat je met de juiste voeding of leefstijl een auto-immuunziekte kunt genezen. Was het maar zo eenvoudig.

Wel geloof ik dat leefstijl een belangrijke rol kan spelen in hoe je je voelt en hoe je je lichaam ondersteunt.

Naast reguliere medische zorg kunnen ook aanvullende vormen van begeleiding waardevol zijn. Denk aan voedingsadvies, beweging op maat en ondersteuning bij ontspanning en herstel. Niet als vervanging van medische behandeling, maar als onderdeel van een bredere kijk op gezondheid.

En misschien nog wel belangrijker: vaker nee zeggen tegen een ander kan soms een heel duidelijke ja tegen jezelf zijn.

Daar hoef je je niet schuldig over te voelen.

Je bent niet alleen

Ik schrijf dit niet omdat ik alle antwoorden heb. Die heb ik niet. En ik schrijf het ook niet om medelijden te krijgen.

Ik schrijf het omdat ik weet dat er meer mensen zijn die zich hierin herkennen. Mensen die er aan de buitenkant prima uitzien, maar ondertussen dagelijks moeten onderhandelen met hun eigen lichaam.

Mensen die soms boos zijn, verdrietig, gefrustreerd of gewoon ontzettend moe.

En die misschien ook weleens het gevoel hebben dat ze zich moeten verantwoorden voor iets wat voor anderen onzichtbaar is.

Dat hoeft niet.

Je hoeft niet altijd sterk te zijn. Je hoeft niet overal een positieve draai aan te geven. En je hoeft je klachten niet kleiner te maken om het voor anderen begrijpelijker te maken.

Wat jij voelt, mag er zijn.

Misschien is dat uiteindelijk wel de belangrijkste boodschap die ik wil meegeven: je bent niet alleen, ook niet op de dagen waarop het zo voelt.

Geen perfect plaatje. Geen wondermiddelen. Wel aandacht, nieuwsgierigheid en een beetje meer begrip. Voor jezelf en voor elkaar.

 

You Might Also Like

Leave a Reply